• 0935 864 357
  • LawyerPhanvn@gmail.com
  • All law you need is our mission

CỘNG ĐỒNG KINH TẾ AEC LÀ GÌ


indeedLaw.org - Cuối năm 2015, thị trường Asean sẽ chính thức mở cửa, đồng nghĩaiã với việc các quốc gia Đông Nam Á sẽ hình thành 1 thị trường chung. Các quốc gia đứng đầu Asean như Singapore, Thái Lan đã có những bước chuẩn bị kĩ lượng để tận dụng cơ hội này, điển hình là trong thời gian gần đây các doanh nghiệp Thái Lan liên tục mua lại các doanh nghiệp Việt Nam. Vậy Việt Nam đã có những chuẩn bị gì khi gia nhập AEC? Theo báo cáo của Bộ kế hoạch đầu tư, 76% doanh nghiệp Việt Nam chưa hề nghe qua AEC, 94% không biết các nội dung cam kết trong AEC, cơ hội và thách thức sẽ đến khi thị trường này mở cửa.
Liệu Việt Nam đã thật sự sẵn sàng khi tham gia vào AEC? - Ảnh nguồn dreamstime.com
Bài viết sau đây xin cung cấp các thông tin cơ bản, quan trọng nhất nhằm mang đến cho người đọc, đặc biệt là các doanh nghiệp Việt Nam một cái nhìn tổng quan, cần thiết về AEC.

AEC là viết tắt của Asean Economic Community, tiếng việt là cộng đồng kinh tế Asean, đây là một khu vực kinh tế bao gồm các thành viên: Cambodia; Brunei; Indonesia; Malaysia; Lào; Philipines; Thái Lan; Việt Nam; Singapore. AEC được thành lập và mang theo 4 mục tiêu chính và 5 giá trị:

+ Tự do di chuyển hàng hoá;

+ Tự do đầu tư; 

+ Tự do di chuyển vốn; 

+ Tự do di chuyển lao động có kĩ năng;

+ Tự do cung cấp dịch vụ.

Ý tưởng hình thành AEC đã được khẳng đinh tại hội nghị Asean tháng 10/2003. Tuy nhiên, tại hội nghị cấp cao Asean lần thứ 12 vào tháng 01/2007, các quốc gia Asean đã quyết định rút thời hạn hình thành Cộng đồng AEC từ 2020 xuống 2015. Do vậy, về cơ bản, AEC đã chính thức có hiệu lực. Riêng đối với các quốc gia như Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanamar thì đến năm 2018 thì AEC mới có hiệu lực hoàn toàn do các chính sách ưu đãi trong vấn đề cắt giảm thuế quan, tài chính, ... dành cho các quốc gia có nền kinh tế phát triển thấp trong khu vực.

Theo AEC, các ngành dịch vụ sẽ có một thị trường rộng lớn và không hạn chế. Ngành hàng không, thương mại điện tử, chăm sóc sức khoẻ, du lich sẽ được tự do hoá. Hơn nữa, các cơ chế tài chính mới sẽ cho phép các nhà đầu tư trong khối Asean sở hữu ngày càng nhiều cổ phần hơn trong các doanh nghiệp nước ngoài thuộc khối dịch vụ. AEC yêu cầu tỉ lệ sở hữu cổ phần cho phép tăng từ 51% năm 2008 đến 70% vào năm 2015. Về vấn đề này, do trình độ phát triển còn hạn chế nên Việt Nam chỉ tham gia mở tư do đầu tư cho các nhà đầu tư, doanh nghiệp nước ngoài trong lĩnh vực Bảo hiểm phi nhân thọ gián tiếp, tái bảo hiểm, trung gian bảo hiểm và các dịch vụ phụ trợ bảo hiểm. Trong lĩnh vực ngân hàng, Việt Nam chấp nhận tự do các dịch vụ gửi tiền, cho vay các hình thức, tự do các phương tiện hình thức thanh toán, bảo lãnh. Tuy nhiên, về một số lĩnh vực tài chính như quản lí tài khoản đầu tư của khách, quản lí tài sản, bảo lãnh thanh toán với tài sản tài chính thì Việt Nam vẫn chưa sẵn sàng tham gia.

Sau đây là một số hiệp định thương mại đã được Việt Nam và các quốc gia Asean kí kết thông qua AEC:

Hiệp định Thương mại hành hoá Asean (ATIGA): Đây là hiệp định toàn đầu tiên của Asean điều có nội dung về toàn bộ thương mại hàng hoá trong nộ khối và được xây dựng trên cơ sở tổng hợp các cam kết cắt giảm, loại bỏ thuế quan đã được thống nhất trong CEPT/AFTA cùng các hiệp định, nghị định thư có liên quan. Trong hiệp định này, nguyên tắc NT được làm rõ rằng các quốc gia Asean phải dành cho nhau mức ưu đãi tương đương hoặc thuận lợi hơn mức ưu đãi dành cho các nước đối tác trong các thoả thuận thương mại tự do mà Asean là 1 bên thoả thuận. Theo đó, đến năm 2010 các quốc gia Asean 6 sẽ phải xoá bỏ thuế nhập khẩu các mặt hàng, sản phẩm thông dụng, chỉ giữ lại một số dòng thuế thuộc Danh mục loại trừ chung gồm những sản phẩm được trừ vĩnh viễn vì lí do an ninh quốc gia, đạo đức và sức khoẻ. Các quốc gia nhóm CLMV có lộ trình xoá bỏ thuế quan muộn hơn (2015) nhưng được linh hoạt giữ lại thuế suất đối với 7% số dòng thuế đến năm 2018.

Hiệp định Khung về Dịch vụ Asean (AFAS): Hiệp định này được kí năm 1995 và Nghị định thư sửa đổi AFAS được kí vào năm 2003 nhằm mục tiêu điều chỉnh hoạt động cung cấp dịch vụ giữa các quốc gia trong khu vực Asean. Trên cơ sở này, các quốc gia Asean đã hoành thành 8 gói cam kết về dịch vụ và đang tiến hành đàm phán hai gói còn lại để tiến đến mục tiêu tự do hoá dịch vụ đến năm 2015.

Hiệp định đầu tư toàn diện Asean (ACIA): Hiệp định được kí kết vào 02/2009 và có hiệu lực từ 29/03/2012 thay thế cho Hiệp định khuyến khích và Bảo hộ đầu tư Asean (IGA) 1987 và Hiệp định khu vực đầu tư Asean (AIA) 1998. Nội dung của AIA xoay quanh bốn vấn đề: Tự do hoá đầu tư, bảo hộ đầu tư, thuận lợi hoá đầu tư và xúc tiến đầu tư. Bên cạnh đó, định hướng hoạt động của ACIA bao gồm:

+ ACIA mở rộng phạm vi về khái niệm đầu tư (doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài tại một quốc gia Asean đầu tư một quốc gia Asean khác được xem là nhà đầu tư Asean).

+ ACIA quy định về các biện pháp, yêu cầu đối với các lĩnh vực, ngành nghề đầu tư bị cấm mà các nước thành viên phải đảm bảo tuân thủ các quy định đó.
ACIA quy định cơ chế giải quyết tranh chấp giữa các nhà đầu tư.

Từ những hiệp định trên, có thể thấy rằng AEC sẽ mang lại cho Việt Nam những cơ hội như: Môi trường kinh doanh tại VIệt Nam sẽ được mở rộng theo hướng bình đẳng, minh bạch, từ đó tạo điều kiện để thu hút đầu tư dễ dàng hơn, không chỉ đối với các nguồn đầu tư từ các khu vực phát triển như Bắc Mĩ, Châu Âu, Đông Á và còn cả các quốc gia khác đến từ khu vực Đông Nam Á. Bên cạnh đó, AEC cũng tạo ra sức ép, đẩy mạnh sự cạnh tranh giữa các quốc gia trong khu vực, chính điều này sẽ thúc đẩy các doanh nghiệp Việt Nam không ngừng nỗ lực phát triển để tồn tại và phát triển.

Về vấn đề pháp luật, khi đã tham gia sân chơi chung AEC, những quy định của pháp luật Việt Nam sẽ không còn giá trị pháp lí cao như trước. Thay vào đó, các quốc gia sẽ đề cao tính pháp lí của các hiệp định, các hiệp ước đã được kí kết. Nếu có tranh chấp xảy ra, các nhà đầu tư, doanh nghiệp sẽ ưu tiên sử dụng trọng tài quốc tế, thay vì tiến hành khởi kiện tại toà án của quốc gia nhận đầu tư. Vì vậy, trong thời gian tới, các nhà làm luật Việt Nam cần phải đẩy mạnh xây dựng những bộ luật, quy định mới phù hợp, không gây mâu thuẫn với các hiệp định, hiệp ước. Những quy định đó nên mang tính hỗ trợ, bổ sung cho các hiệp định, hiệp ước quốc tế và vẫn đảm bảo được các vấn đề quốc phòng, an ninh quốc gia và tạo thời gian, cơ hội, bảo vệ các doanh nghiệp trong nước.

Từ những nhận định, thông tin nêu trên, ta có thể nhận thấy những lợi ích và thách thức mà AEC mang lại:
Thuận lợi:
+ AEC giúp tạo thành 1 khối thị trường chung, đẩy mạnh việc cùng hợp tác, cùng phát triển giữa các quốc gia.
Thuế quan sẽ bị xoá bỏ nhằm thúc đẩy sự phát triển.

+ Một số ngành dịch vụ sẽ không bị hạn chế: Hàng không; thương mại điện tử; chăm sóc sức khỏe; du lịch.

+ Về tài chính: Tỉ lệ sở hữu cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài sẽ tăng từ 51% (năm 2008) thành 70% (2015). Riêng Việt Nam và các quốc gia CLMV là vào năm 2018. (CLMV là tập hợp các quốc gia có trình độ phát triển kém trong khối Asean, bao gồm: Laos; Cambodia; Myanmar và Việt Nam. Các quốc gia này sẽ nhận được những ưu tiên nhất định trong quá trình hội nhập với các quốc gia khác trong khối Asean). 

+ Đối với người lao động trình độ cao, họ sẽ có quyền được làm việc tại quốc gia khác và được cư trú dài hạn. Tuy nhiên, một vấn đề được đặt ra ở đây là Việt Nam chưa thực hiện được biểu tiêu chuẩn chung về trình độ lao động nên sẽ gặp khó khăn khi người lao động Việt Nam đến làm việc tại các quốc gia có nền kinh tế phát triển.

Khó khăn:
+ Sự cạnh tranh khốc liệt từ các quốc gia khác: Việc cắt giảm thuế quan sẽ tạo điều kiện cho các quốc gia nước ngoài xâm nhập vào thị trường trong nước, đòi hỏi các doanh nghiệp trong nước phải có sự chuẩn bị kĩ lưỡng, lấy bài học từ WTO khi các doanh nghiệp các quốc gia phát triển tiến hành M&A hàng loạt tại Việt Nam.

+ Người lao động gặp khó khăn hơn khi tìm việc làm do vấp phải sự cạnh tranh đến từ người lao động của các quốc gia khác. Ngoài ra, người lao động Việt Nam tuy được đánh giá là thông minh, chăm chỉ nhưng ý thức kỉ luật rất kém 


+ Hầu hết doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa có hiểu biết về AEC và các vấn đề liên quan mặc dù những vấn đề này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến họ trong tương lai.

( Quốc Thịnh - Bản quyền bài viết thuộc về indeedlaw.org)


Share on Google Plus

indeedLaw.org

"Cung cấp đầy đủ và chi tiết những kiến thức pháp luật cho mọi người!"

Comment!

0 nhận xét:

Post a Comment